
فهرست عناوین
- ونتوری بگ فیلتر یا شیپوری بگ فیلتر؛ قطعه کلیدی برای عملکرد بهینه سیستم غبارگیر
- چرا ونتوری در بگ فیلتر اهمیت حیاتی دارد؟
- نحوه عملکرد فنی ونتوری بگ فیلتر
- اجزای تشکیلدهنده ونتوری غبارگیر
- جنس و متریال ونتوری فیلتر کیسه ای بگ فیلتر
- انواع ونتوری فیلتر کیسهای یا نازل بگ فیلتر
- ونتوری بگ فیلتر آلومینیوی
- ونتوری بگ فیلتر فلزی
- ونتوری بگ فیلتر پلیمری
- ونتوری بگ فیلتر سفارشی
- ابعاد استاندارد و طراحی مهندسی ونتوری غبارگیر
- نقش ونتوری در افزایش عمر کیسه فیلتر
- کاربرد ونتوری بگ فیلتر در صنایع مختلف
- تفاوت بگ فیلتر با و بدون ونتوری
- نکات مهم در خرید ونتوری بگ فیلتر
- نصب صحیح ونتوری بگ فیلتر
- نگهداری و عیبیابی ونتوری غبارگیر
- عملکرد ونتوری بگ فیلتر یا نازل بگ فیلتر
- سوالات متداول درباره ونتوری بگ فیلتر
- ونتوری بگ فیلتر دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
- آیا بگ فیلتر بدون ونتوری هم کار میکند؟
- بهترین جنس ونتوری چیست؟
- آیا میتوان ونتوری را سفارشی ساخت؟
- جمعبندی نهایی
ونتوری بگ فیلتر یا شیپوری بگ فیلتر؛ قطعه کلیدی برای عملکرد بهینه سیستم غبارگیر
ونتوری بگ فیلتر یک قطعه قیفی یا شیپوری شکل است که در قسمت بالایی کیسه فیلتر (Filter Bag) و دقیقاً زیر نازل پالس هوا نصب میشود. وظیفه اصلی آن تقویت، هدایت و شتابدهی جریان هوای فشرده است که در زمان پالسزنی وارد کیسه فیلتر میشود. این طراحی باعث میشود حجم بیشتری از هوا به داخل کیسه مکیده شود و موج ضربهای قویتری برای جدا کردن گردوغبار از سطح کیسه ایجاد گردد.
ونتوری بگ فیلتر جریان برگشتی را محدود میکند. طراحی این قطعه طوری انجام شده که بالاترین عملکرد را داشته باشد و با بهینه سازی فرایند عبور هوا در فیلترهای غبار گیر فشار پایین کارکرد مطلوبی داشته باشد. دلیل اصلی این امر در زمانی که هوای فشرده با ته فیلتر کیسهای برخورد میکند به طرف بالای فیلتر هدایت شود. در صورتی که ونتوری بگ فیلتر نباشد هوای فشرده با اولین برگشت خود به سمت بالا کاملا از فیلتر خارج میشود ودر این صورت عملکرد فیلتر موثر واقع نخواهد شد. یکی از مزیتهای وجود شیپوری بگ فیلتر این است که باعث میشود در هر بار که هوا وارد و خارج میشود بخشی از آن در چرخهی پاکسازی باقی بماند.
نازل بگ فیلتر یکی از اجزای کلیدی و بسیار مهم در سیستمهای غبارگیر صنعتی است که نقش مستقیم در افزایش راندمان تمیزکاری کیسههای فیلتر، کاهش افت فشار و افزایش عمر بگ فیلتر دارد. این قطعه که با نامهای شیپوری بگ فیلتر نیز شناخته میشود، بهصورت دقیق مهندسی شده تا عملکرد سیستم پالس جت (Pulse Jet Cleaning System) را به حداکثر برساند.

چرا ونتوری در بگ فیلتر اهمیت حیاتی دارد؟
بدون ونتوری غبارگیر، هوای فشرده پالس بهصورت پراکنده وارد کیسه میشود. این موضوع باعث تمیزکاری ناقص، افزایش گرفتگی کیسه و افت شدید راندمان فیلتر میشود. وجود ونتوری باعث میشود:
- پالس هوا تقویت (Air Amplification) شود
- هوای محیط نیز به داخل کیسه مکیده شود
- ضربه تمیزکاری یکنواخت و مؤثر ایجاد گردد

نحوه عملکرد فنی ونتوری بگ فیلتر
عملکرد ونتوری بگ فیلتر بر اساس اثر ونتوری (Venturi Effect) طراحی شده است. زمانی که هوای فشرده با سرعت بالا از نازل وارد شیپوری میشود، فشار کاهش یافته و هوای اطراف به داخل کشیده میشود. در نتیجه:
- حجم هوای ورودی به کیسه چند برابر میشود
- ضربه برگشتی قوی به دیواره کیسه وارد میشود
- لایه کیک غبار بهصورت کامل جدا میگردد
اجزای تشکیلدهنده ونتوری غبارگیر
ونتوری بگ فیلتر معمولاً از بخشهای زیر تشکیل میشود:
- دهانه ورودی هوا
- گلویی ونتوری (ناحیه کاهش قطر)
- دهانه خروجی شیپوری
- لبه نشیمن روی قفسه کیسه (Cage)
هر کدام از این بخشها نقش مستقیمی در راندمان تمیزکاری دارند.
جنس و متریال ونتوری فیلتر کیسه ای بگ فیلتر
انتخاب متریال مناسب برای ونتوری غبارگیر بسیار حیاتی است. متداولترین متریالها شامل:
- فولاد کربنی
- استنلس استیل ۳۰۴ و ۳۱۶
- آلومینیوم
- پلییورتان یا پلیاتیلن مقاوم
- چدن ضدسایش
انتخاب جنس به دما، خورندگی، رطوبت و نوع غبار بستگی دارد.

انواع ونتوری فیلتر کیسهای یا نازل بگ فیلتر
ونتوری بگ فیلتر آلومینیوی
این مدل از ونتوری به جهت این که از آلومینیوم ساخته شده تحمل حرارت بالا را نداشته ولی زدودن آلایندهها از آن بسیار آسان است هم چنین این ونتوری مقاومت مدلهای دیگر را ندارد.
ونتوری بگ فیلتر فلزی
مناسب برای دماهای بالا و محیطهای صنعتی سنگین. زدودن آلایندهها از این ونتوری دشوار است ولی به نسبت مدل مذکور تحمل بیشتری برای حرارت بالا را دارد مقاومت آن نیز به نسبت مدل بالایی بیشتر است.
ونتوری بگ فیلتر پلیمری
سبک، ضد خوردگی و مناسب صنایع غذایی و شیمیایی.
ونتوری بگ فیلتر سفارشی
طراحی شده بر اساس قطر کیسه، فشار پالس و دبی هوا.
ابعاد استاندارد و طراحی مهندسی ونتوری غبارگیر
ابعاد ونتوری غبارگیر باید دقیقاً با موارد زیر همخوانی داشته باشد:
- قطر کیسه فیلتر
- ارتفاع کیسه
- فشار هوای پالس
- فاصله نازل تا دهانه کیسه
طراحی اشتباه باعث کاهش شدید عملکرد بگ فیلتر میشود.


نقش ونتوری در افزایش عمر کیسه فیلتر
یکی از مهمترین مزایای ونتوری بگ فیلتر، افزایش طول عمر کیسه است. تمیزکاری یکنواخت باعث میشود:
- کیسه دچار پارگی موضعی نشود
- تنش مکانیکی کاهش یابد
- نیاز به تعویض زودهنگام حذف شود
کاربرد ونتوری بگ فیلتر در صنایع مختلف
ونتوری غبارگیر در صنایع زیر کاربرد حیاتی دارد:
- صنایع سیمان
- فولاد و ذوبآهن
- ریختهگری
- صنایع معدنی
- نیروگاهها
- صنایع شیمیایی
- کارخانجات آسفالت
تفاوت بگ فیلتر با و بدون ونتوری
| ویژگی | با ونتوری | بدون ونتوری |
|---|---|---|
| راندمان تمیزکاری | بسیار بالا | پایین |
| مصرف هوای فشرده | بهینه | بالا |
| عمر کیسه | طولانی | کوتاه |
| افت فشار | کنترلشده | بالا |
نکات مهم در خرید ونتوری بگ فیلتر
در زمان خرید ونتوری بگ فیلتر صنعتی به موارد زیر توجه کنید:
تطابق کامل با کیسه فیلتر
کیفیت جوش یا قالبگیری
مقاومت در برابر سایش
دقت ابعادی
تست عملکرد پالس
نصب صحیح ونتوری بگ فیلتر
نصب نادرست ونتوری میتواند کل سیستم را ناکارآمد کند. ونتوری باید:
کاملاً هممحور با کیسه باشد
بدون لقی روی قفسه بنشیند
در فاصله استاندارد از نازل پالس قرار گیرد
نگهداری و عیبیابی ونتوری غبارگیر
بررسی دورهای ونتوری باعث جلوگیری از مشکلات زیر میشود:
کاهش راندمان تمیزکاری
افزایش مصرف هوای فشرده
پارگی کیسهها
گرفتگی شدید فیلتر
عملکرد ونتوری بگ فیلتر یا نازل بگ فیلتر
برای اینکه وجود و یا عدم وجود ونتوری بگ فیلتر یا نازل بگ فیلتر تاثیری در روند پاکسازی دارد یا خیر آزمایشهایی به روش پالس جت صورت گرفته که نتایج آنها تاکیدی بر استفاده از ونتوری بگ فیلتر هست. سیستمهای فیلتراسیون هوا برای جمع کردن ذرات جامد که عبارتند از گرد و غبار، فیوم و غیره مورد استفاده قرار میگیرند. همین ذرات به وسیله فیلترهای کیسهای جمع شده و در لایهی بیرونی کیک ذرات ایجاد میکند. تکرار این چرخه و ایجاد لایه اجازه عبور هوا را از سطح فیلتر نمیدهد و منجر به افت بیشتر فشار سیستم میشود.
اگر سیستم فیلتراسیون به دستگاههای تمیز کننده تجهیر نشده باشد در مدت زمان کوتاهی تمام فیلترها به پایان عمر خود نزدیک میشوند و هوای آلاینده هیچ جریانی نخواهد داشت. همین امر باعث میشود تا آمپر مصرفی فن مکنده افزایش پیدا کند که آسیب دیدن سیم پیچهای موتور الکتریکی را را در پی خواهد داشت. به همین جهت از سیستمهای تمیز کننده برای کاهش و گرد و غبار محبوس شده در فیلترهای کیسهای بهره برده میشود. یکی از همین سیستمها تمیز کننده، سیستم پالس جت است.
این سیستم با تولید هوای فشرده به درون کیسه باعث ایجاد نوعی شوک به ذرات درون آن میشود. این شوک باعث میشود تا تمام ذرات از درون منفذ فیلتر عبور کنند و با این کار نمیتوان به طور موثر فیلتر را تمیز نمود هر قدر شتاب هوای فشرده بیشتر باشد در نتیجه آلودگیها راحتتر تمیز میشوند. یکی از قطعات کمک کننده استفاده از ونتوری میباشد. ونتوری باعث کاهش مصرف هوای فشرده میشود و عملکرد تمیز نمودن فیلتر کیسهای را بالا میبرد.
به همین جهت کارشناسان مربوطه وجود و عدم وجود ونتوری بگ فیلتر یا شیپوری بگ فیلتر را بررسی کرده و به صورت آزمایشی با پنج مدل ونتوری بگ فیلتر با ابعاد گوناگون امتحان کردند. زمانی که از ونتوری استفاده نشد باید از هوای فشردهی بیشتری برای زدودن آلایندهها استفاده میشد تا همان تاثیر پاکسازی را داشته باشد. از مواردی هم که امتحان این است که در زمانی که ونتوری استفاده نشد فشار کیسه فیلتر ضریب افت فشار بالایی داشت و همچنین پاکسازی موثر فقط با حضور ونتوری امکان پذیر بود.
محققان این موضوع را نیز کشف کردند که زمانی که افت فشار سیستم تصفیه بالا باشد، بهره بردن از ونتوری بگ فیلتر سبب افزایش پالس هوای فشرده به حجم ۴۰ درصد است که نهایتا روی پاک سازی مواد آلاینده تاثیر مثبتی خواهد داشت.
ونتوری انواع مختلفی دارند که هر کاربر با توجه به محیط خاص خود از هر کدام از آنها بهره میبرد و نحوه چیدمان آن روی سبد نگهدارنده متفاوت است لازم است با توجه به حجم کارکرد و نوع عملکرد کاربر هر کدام از آنها استفاده شود. ونتوری در ابعاد گوناگون و اندازههای مختلف طراحی، تولید و به بازار عرضه شده است و در اغلب موارد جنس آنها فلزی بوده و از آلومینیوم یا آهن گالوانیزه ساخته میشود.
سوالات متداول درباره ونتوری بگ فیلتر
ونتوری بگ فیلتر دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
هوای پالس را تقویت کرده و تمیزکاری کیسه فیلتر را چند برابر مؤثرتر میکند.
آیا بگ فیلتر بدون ونتوری هم کار میکند؟
بله، اما با راندمان بسیار پایین و هزینه نگهداری بالا.
بهترین جنس ونتوری چیست؟
بسته به دما و نوع غبار، استنلس استیل یا پلییورتان بهترین گزینه هستند.
آیا میتوان ونتوری را سفارشی ساخت؟
بله، طراحی سفارشی بهترین عملکرد را تضمین میکند.
جمعبندی نهایی
ونتوری بگ فیلتر یک قطعه ساده اما فوقالعاده حیاتی در سیستمهای غبارگیر صنعتی است. انتخاب صحیح، طراحی مهندسی و نصب اصولی آن میتواند راندمان کل بگ فیلتر را متحول کند و هزینههای نگهداری را بهشدت کاهش دهد. اگر هدف شما عملکرد پایدار، عمر طولانی کیسهها و کاهش مصرف انرژی است، ونتوری غبارگیر یک انتخاب اجتنابناپذیر است.


