
فهرست عناوین
- دمپر هواکش صنعتی یا دمپر کانال هوا
- دمپر هواکش چگونه کار میکند؟
- چرا استفاده از دمپر هواکش ضروری است؟
- مهمترین دلایل:
- انواع دمپر هواکش (راهنمای کامل انتخاب)
- دمپر هواکش دستی
- دمپر هواکش موتوری
- دمپر بکدرفت (Back Draft Damper)
- دمپر ضدحریق
- کاربرد دمپر هواکش صنعتی در صنایع مختلف
- انواع دمپر هواکش صنعتی
- ساختار و مشخصات فنی دمپر هوا یا دمپر کانال
- مشخصات فنی دمپر هواکش (مهمترین نکات)
- جنس بدنه
- نوع تیغه
- ابعاد
- دمای کاری
- دمپر هواکش در چه جاهایی استفاده میشود؟
- مزایای فنی استفاده از دمپر هواکش
- مهمترین مزایا:
- اشتباهات رایج در انتخاب دمپر هواکش
- نصب اصولی دمپر هواکش (آموزشی)
- نگهداری و سرویس دمپر هواکش
- مزایای استفاده از دمپر هواکش صنعتی تولید ما
- جدول مقایسه انواع دمپر هواکش
- قیمت دمپر هواکش صنعتی چگونه محاسبه میشود؟
- چرا گروه مهندسین مکانیک کبیر بهترین انتخاب است؟
- دمپر هواکش صنعتی دستی
- مزایا و معایب دمپر هواکش صنعتی
- انواع طرح های دمپر هواکش صنعتی
- سوالات متداول درباره دمپر هواکش
- آیا دمپر هواکش برای هواکش خانگی لازم است؟
- دمپر موتوری بهتر است یا دستی؟
- دمپر باعث کاهش صدای هواکش میشود؟
- جمعبندی نهایی
دمپر هواکش صنعتی یا دمپر کانال هوا
دمپر هواکش یک دریچه مکانیکی یا اتوماتیک است. این دریچه داخل مسیر کانال یا پشت هواکش نصب میشود.
وظیفه آن باز و بسته کردن یا تنظیم جریان هوا است. به زبان خیلی ساده: دمپر میگوید هوا کی و چقدر عبور کند. بدون دمپر، هوا همیشه آزادانه حرکت میکند. این یعنی اتلاف انرژی. این یعنی برگشت بو و گردوغبار.
دمپر هواکش صنعتی یکی از اجزای کنترل جریان هوا در سیستمهای تهویه و غبارگیر صنعتی است که به کمک آن میتوان مقدار و جهت جریان هوا را تنظیم یا قطع و وصل کرد. دمپرها معمولاً در مسیر کانالکشی، ورودی یا خروجی فن سانتریفیوژ، هواساز، بگفیلتر، اسکرابر و دودکشها نصب میشوند.
دمپر هواکش یکی از حیاتیترین قطعات در سیستمهای تهویه هوا است. این قطعه ساده به نظر میرسد. اما کنترل جریان هوا بدون آن تقریباً غیرممکن است. اگر هوا بیش از حد وارد شود، راندمان از بین میرود. اگر هوا بهدرستی قطع نشود، آلودگی و اتلاف انرژی ایجاد میشود. اینجاست که دمپر هواکش نقش کلیدی بازی میکند. در این صفحه، همه چیز را درباره دمپر هواکش خیلی ساده یاد میگیری. از تعریف و عملکرد گرفته تا انواع، کاربردها، مشخصات فنی و نکات خرید.
دمپر یک دریچه یا صفحه فلزی است که جریان هوا در داخل کانال ، دودکش ، BOX VAV ، هواساز یا دیگر تجهیزات کنترل (تنظیم) هوا را مسدود و یا تنظیم می کند این وسیله در انواع بگ فیلتر ها هم کاربرد دارد. از یک دمپر می توان به منظور قطع کردن سیستم تهویه هوای مرکزی (گرمایش یا خنک کننده) در اتاقی که از آن استفاده نمی شود و یا تنظیم درجه حرارت و کنترل هوا از اتاقی به اتاق دیگر استفاده نمود.عملکرد آن ها می تواند به صورت دستی یا اتوماتیک باشد.
دمپر هواکش چگونه کار میکند؟
عملکرد دمپر هواکش به نوع آن بستگی دارد. اما منطق کلی همیشه یکی است. یک یا چند تیغه وجود دارد. این تیغهها مسیر هوا را باز یا بسته میکنند.
وقتی هواکش روشن میشود:
دمپر باز میشود.
هوا عبور میکند.
وقتی هواکش خاموش میشود:
دمپر بسته میشود.
برگشت هوا متوقف میشود.
چرا استفاده از دمپر هواکش ضروری است؟
استفاده نکردن از دمپر هواکش یک اشتباه بزرگ است.
مهمترین دلایل:
جلوگیری از برگشت بو.
جلوگیری از ورود گردوغبار.
کاهش مصرف انرژی.
افزایش عمر فن.
کنترل دقیق فشار هوا.
اگر دنبال سیستم تهویه حرفهای هستی، دمپر اجباری است.
انواع دمپر هواکش (راهنمای کامل انتخاب)
دمپر هواکش دستی
این نوع سادهترین مدل است.
باز و بسته شدن با اهرم انجام میشود.
مناسب فضاهای کوچک.
مناسب پروژههای کمهزینه.
دمپرهای دستی به وسیله یک دسته در بیرون از کانال (مجرا) می چرخند. دمپرهای اتوماتیک برای تنظیم جریان هوا در مقادیر ثابت استفاده می شوند و توسط موتورهای الکتریکی یا پنوماتیکی، که توسط ترموستات یا سیستم اتوماسیون ساختمان کنترل می شوند، عمل می کنند.
دمپر هواکش موتوری
این مدل با موتور الکتریکی کار میکند.
کنترل از راه دور دارد.
به سیستم هوشمند وصل میشود.
بهترین انتخاب برای ساختمانهای بزرگ.
دمپرهای اتوماتیک یا موتوری همچنین ممکن است توسط یک solenoid (سولنوید: یک سیمپیچ به شکل استوانه است که معمولاً طول آن بیشتر از قطرش است و هنگامی که جریان الکتریکی از آن میگذرد در آن میدان مغناطیسی تولید میشود و بنابر قانون لنز با تغییر میزان جریان در برابر تغییر جریان مقاومت میکند.) کنترل شوند و زاویه جریان هوا توسط سیگنال هایی مثل سیگنال هایی که از ترموستات به اکچواتور (عملگر) دمپر به منظور تنظیم جریان هوای مطبوع میرود، کالیبره شده و شرایط محیطی آن فضا را کنترل کند.در یک لوله دودکش، دمپر، لوله را به منظور جلوگیری از ورود هوای سرد یا گرم بیرون (و پرندگان و سایر حیوانات) می بندد. این عمل معمولا در تابستان اتفاق می افتد، اما گاهی اوقات در زمستان نیز استفاده می شود.
دمپر بکدرفت (Back Draft Damper)
این مدل فقط یکطرفه است.
اجازه برگشت هوا را نمیدهد.
بسیار محبوب در هواکش سرویس بهداشتی.
دمپر ضدحریق
این دمپر در برابر آتش مقاوم است.
در دمای بالا بهصورت خودکار بسته میشود.
الزامی در پروژههای صنعتی و تجاری.
دمپرهای ضد آتش در مناطقی نصب می شوند که کانال از دیوارهای محفظه آتش (جدا کننده آتش) / جدار آتش به عنوان بخشی از استراتژی کنترل آتش، عبور کرده است. در شرایط عادی این دمپرها با استفاده از فیوزها باز نگه داشته می شوند. زمانی که دمپرها در معرض حرارت قرار بگیرند این لینک های فیوزی ذوب شده و اجازه می دهند که دمپرها با استفاده از یک فنر بسته شوند. فیوزها به دمپرها متصل شده اند می توان دمپرها را به صورت دستی تست کرد.
کاربرد دمپر هواکش صنعتی در صنایع مختلف
دمپر صنعتی در صنایع زیر استفاده میشود:
سیستمهای تهویه مرکزی (HVAC)
بگ فیلتر و غبارگیرهای صنعتی
فنهای سانتریفیوژ و آکسیال
کورههای فولاد و ریختهگری
صنایع سیمان و معادن
خطوط انتقال هوا در کارخانجات تولیدی
انواع دمپر هواکش صنعتی
| نوع دمپر | توضیحات | موارد استفاده |
|---|---|---|
| دمپر دستی (لولایی / پروانهای) | تنظیم دستی جریان هوا | کانالهای تهویه عمومی |
| دمپر موتوری (Actuator) | کنترل اتوماتیک با فرمان PLC یا سنسور | سالنهای صنعتی، سیستمهای هوشمند |
| دمپر کشویی (اسلایدی) | مناسب فشار و دمای بالا | کورهها و خطوط ریختهگری |
| دمپر ضد حریق (Fire Damper) | دارای فیوز حرارتی و تیغه مقاوم | مسیرهای دودکش و خروج اضطراری |
ساختار و مشخصات فنی دمپر هوا یا دمپر کانال
جنس بدنه: فولاد، گالوانیزه یا استنلس استیل ۳۰۴/۳۱۶
ضخامت ورق: از ۱.۵ تا ۵ میلیمتر بسته به فشار
تیغهها: پروفیل آلومینیوم یا فولاد
نوع یاتاقان: بوش برنزی یا بلبرینگی
نوع محرک: دستی یا موتوری (برند BELIMO / Siemens / Dwyer)
محدوده فشار کاری: 50 تا ۴۰۰۰ پاسکال

مشخصات فنی دمپر هواکش (مهمترین نکات)
قبل از خرید دمپر هواکش حتماً این موارد را بررسی کن.
جنس بدنه
گالوانیزه
آلومینیوم
استیل
نوع تیغه
تیغه ساده
تیغه ایرفویلی
ابعاد
قطر کانال
طول دمپر
دمای کاری
دمپر باید با دمای محیط سازگار باشد.
دمپر هواکش در چه جاهایی استفاده میشود؟
کاربرد دمپر هواکش خیلی گسترده است.
سرویس بهداشتی
آشپزخانه صنعتی
پارکینگ
کارخانهها
اتاق سرور
بیمارستان
هرجایی که هوا باید کنترل شود، دمپر لازم است.
مزایای فنی استفاده از دمپر هواکش
استفاده از دمپر هواکش فقط یک انتخاب نیست.
یک ضرورت فنی است.
مهمترین مزایا:
کاهش نویز سیستم.
کنترل فشار مثبت و منفی.
افزایش راندمان تهویه.
کاهش هزینه انرژی.
اشتباهات رایج در انتخاب دمپر هواکش
خیلیها این اشتباهات را مرتکب میشوند.
انتخاب سایز اشتباه.
بیتوجهی به نوع کاربرد.
استفاده از دمپر بیکیفیت.
نصب غیراصولی.
این اشتباهات یعنی هزینه دوباره.
نصب اصولی دمپر هواکش (آموزشی)
نصب درست دمپر هواکش خیلی مهم است.
دمپر باید:
کاملاً تراز باشد.
نشتی نداشته باشد.
در جهت درست نصب شود.
نصب غلط = افت عملکرد.
نگهداری و سرویس دمپر هواکش
دمپر هم نیاز به سرویس دارد.
هر چند ماه:
تیغهها را تمیز کن.
عملکرد باز و بسته شدن را چک کن.
پیچها را سفت کن.
این کار عمر دمپر را زیاد میکند.
مزایای استفاده از دمپر هواکش صنعتی تولید ما
کاهش مصرف انرژی در فن و سیستم تهویه
تنظیم یکنواخت جریان هوا
افزایش طول عمر فن صنعتی
عملکرد پایدار در دما و فشار بالا
ساخت سفارشی طبق نقشه یا ابعاد مشتری
جدول مقایسه انواع دمپر هواکش
| نوع دمپر | کاربرد | مزیت اصلی | قیمت |
|---|---|---|---|
| دستی | فضاهای کوچک | ساده و ارزان | 💰 |
| موتوری | ساختمان بزرگ | کنترل هوشمند | 💰💰💰 |
| بکدرفت | هواکش خانگی | جلوگیری از برگشت | 💰💰 |
| ضدحریق | صنعتی | ایمنی بالا | 💰💰💰 |
قیمت دمپر هواکش صنعتی چگونه محاسبه میشود؟
قیمت دمپر به موارد زیر وابسته است:
| پارامتر | تاثیر بر قیمت |
|---|---|
| ابعاد دهانه و طول | هر چقدر بزرگتر → قیمت بیشتر |
| جنس ورق و تیغهها | استیل > فولاد > گالوانیزه |
| نوع کنترل | موتوری گرانتر از دستی |
| دمای کاری و فشار سیستم | نیاز به تقویت ساخت و تیغهها |
چرا گروه مهندسین مکانیک کبیر بهترین انتخاب است؟
تولید و ساخت مستقیم بدون واسطه
امکان بازدید از کارخانه و نمونههای در حال کار
استفاده از ورق فولادی و استیل با استاندارد صنعتی
پشتیبانی فنی و ارائه نقشه نصب
ارسال به سراسر کشور
دمپر هواکش صنعتی دستی
اصولا دمپر کانال دستی جهت کنترل میزان دبی هوا در کانال ها و دریچه ها به کار می رود و عملکرد آن در کانال های هوا دقیقا همانند شیر آب در خطوط لوله آب رسانی است . بدین منظور که هم برای قطع و وصل و هم برای کنترل میزان جریان به کار برده می شود. این عمل توسط پره های تعبیه شده که در این مدل از نوع دیسکی می باشد صورت می پذیرد این کنترل دبی هوا در مواقعی که نیاز به هوا دهی در یک ناحیه و یا در یک فصل از سال و نیز برای کنترل سرعت و تنظیم هوا دهی مناسب در شاخه های مختلف کانال باشد اهمیت پیدا می کند.
دمپر کانالها وسیله ای برای متوقف کردن یا تنظیم جریان هوا در کانالها هستند. ممکن است دمپر روی خط اصلی کانال هوا قرار گیرد و یا ممکن است روی هر خط فرعی اتاق به اتاق دمپر کانال قرار گیرد تا هوای ورودی به اتاقی که بلااستفاده است مسدود گردد و یا هوای ورودی (هوای گرم یا سرد) به هر اتاق تنظیم گردد. دمپر کانالها به دو روش دستی و اتوماتیک تنظیم می شوند. دمپرهای دستی بوسیله دسته دمپری که روی فضای بیرونی دمپر تعبیه شده است تنظیم می شوند.
دمپر دستی در دو نوع گرد و چهارگوش قابل عرضه می باشد. همچنین این نوع دمپرها با پره تک لایه با هندسه V شکل و یا به صورت پره دولایه با هندسه ایرفولی قابل عرضه می باشند. جهت هوابندی بهتر، در صورت نیاز مشتری، روی محل اتصال شفت پره به قاب از نوار هوابند استیل استفاده می شود. قابلیت اضافه کردن نوار هوابند لاستیکی سیلیکونی روی لبه پره جهت به حداقل رساندن نشتی هوا هنگام بسته بودن کامل دمپر نیز وجود دارد. دمپر کانال های دستی به دو صورت پره متقابل برای کنترل بیشتر روی دبی و پره موازی برای قطع سریع تر جریان هوا قابل تولید هستند.
دمپرهای کانالی (که به عنوان دمپرهای کنترل حجمی یا VCD نیز شناخته می شود) نوع خاصی از دمپر هستند که برای کنترل جریان هوا در یک سیستم گرمایشی یا سرمایشی HVAC استفاده می شوند. به منظور بهبود کارایی و آسایش ساکنان، سیستم های تهویه مطبوع معمولا به مناطق متعدد تقسیم می شوند.به عنوان مثال، در یک خانه، ممکن است در طبقه اصلی یک سیستم گرمایشی منطقه ای به کار گرفته شده باشد در حالی که در اتاق خواب های طبقه بالا سیستم دیگری خدمات تهویه هوا را انجام دهد.
در این روش اساسا گرما در طول روز به اتاق اصلی و در شب به اتاق خواب ها هدایت می شود و اجازه می دهد فضاهای خالی خانه خنک باشند. (دما در فضاهای خالی خانه پایین بماند) دمپرهای کانالی که در سیستم های تهویه مطبوع خانگی مورد استفاده قرار میگیرند، معمولا با برق کار می کنند. در تاسیسات تجاری بزرگ، ممکن است به جای آن از خلاء یا هوای فشرده استفاده شود. در هر یک از این موارد، معمولا موتور از طریق یک کوپل مکانیکی به دمپر متصل می شود.
مزایا و معایب دمپر هواکش صنعتی
مزایا : هزینه و مصرف برق کم
معایب : با توجه به قوانین جدید برای ساختمان های مسکونی ایالات متحده باید از طریق پنل های دسترسی سقفی به طور دائم به دمپرها دسترسی وجود داشته باشد.دمپرهای کانالی ۱۰۰% قابل اعتماد نیستند. بیشتر مدل های دمپرهای اتوماتیک که با موتورهای الکتریکی عمل میکنند، به گونه ای نیستند که در حالت ایجاد مشکل به شرایط ایمن بروند. اگرچه دمپرهای اتوماتیکی که به حالت عادی باز هستند در حالت ایجاد مشکل به شرایط ایمن یعنی باز حرکت می کنند.
انواع طرح های دمپر هواکش صنعتی
در یک طراحی، موتور اغلب یک موتور سنکرون کوچک در ترکیب با سوئیچ چرخشی است که می تواند موتور را در هر یک از دو نقطه توقف (“دمپر باز” یا “دمپر بسته”) قطع کند. در این روش اتصال ولتاژ برای باز شدن دمپر باعث روشن شدن و کار کردن موتور، زمانی که دمپر باز است، می شود در حالی که اتصال برق برای بسته شدن دمپر باعث بسته ماندن موتور تا زمانی که دمپر بسته است، می شود.این موتور معمولا از همان منبع قدرت ۲۴ ولت AC نیرو می گیرد که در سیستم کنترل استفاده می شود.
در این روش به دمپرهای کانالی اجازه داده می شود به طور مستقیم توسط ترموستات های ولتاژ پایین کنترل و با ولتاژ کم سیم کشی شوند. در این روش بسته شدن همزمان همه دمپرها ممکن است به کوره یا هوای نگاه دارنده صدمه بزند، از این مدل دمپرها اغلب به منظور مسدود کردن مجرای کانال مثلا تا %۷۵ طراحی می شوند.مدل دیگری از دمپر الکتریکی از یک مکانیزم فنر برگشت و یک موتور سنکرون استفاده می کند. در این حالت، دمپر به طور معمول توسط نیروی فنر باز و توسط نیرو موتور بسته شود.
مدل دیگری از دمپرهای کانالی از یک فنرکشی و موتور سقفی استفاده می کنند. در این حالت، با حذف نیروی الکتریکی، دوباره دمپر را باز کند. این مدل دمپرها به دلیل قرار گرفتن دمپر در شرایط ایمن در صورت خرابی، بسیار مفید هستند؛ در صورت وجود مشکل در کنترل دمپر، دمپر باز نشده و هوا به جریان می افتد.به هر حال اکثر مصارف این مدل دمپرها به گونه ای است که دمپر به محض حذف الکتریسته بسته می شود، و بدین ترتیب از پخش شدن دود و آتش به دیگر مناطق جلوگیری می کند.
همچنین در این دمپرها می توان میزان بسته بودن را تنظیم کرد به طوری که برای مثال در زمان بسته بودن جلوی ۷۵ درصد هوا را بگیرند.برای به کار انداختن (فعال کردن) پنوماتیکی دمپرهای کانالی، ترموستات معمولا با تغییر فشار باعث ایجاد بار در دیافراگم لاستیکی فنری شده و دمپر را به کار می اندازد. مانند دمپرهای کانالی نوع دوم، این دمپرهای کانالی بدون استفاده از هر نیرویی به وضعیت پیش فرض باز می گردند، وضعیت پیش فرض معمولا باز است که اجازه می دهد هوا جریان داشته باشد.
مانند دمپرهای الکتریکی نوع دوم که در این نوع دمپرها می توان وضعیت بهتر را تنظیم کرد. در سیستم های بسیار پیچیده می توان از انواع اتوماسیون ساختمان مانند BACnet یا LonWorks برای کنترل دمپرهای منطقه ای استفاده کرد.دمپرها همچنین می توانند موقعیت های دیگری به غیر از حالت کاملا باز یا بسته را نیز پشتیبانی کنند و معمولا قادر به گزارش دهی از موقعیت لحظه ای خود و همچنین درجه حرارت و حجم جریان هوای عبوری از دمپرهای هوشمند، هستند.صرفنظر از نوع دمپر مورد استفاده، سیستم ها اغلب به گونه ای طراحی می شوند تا چنانچه هیچ ترموستاتی فعال نباشد، تمام دمپرهای درون سیستم باز شوند. این کار باعث می شود تا مبدل حرارتی در یک کوره پس از یک دوره گرمایش کامل در اثر جریان هوا، خنک می شود .
سوالات متداول درباره دمپر هواکش
آیا دمپر هواکش برای هواکش خانگی لازم است؟
بله.
بهخصوص برای جلوگیری از برگشت بو.
دمپر موتوری بهتر است یا دستی؟
برای فضاهای بزرگ، موتوری بهتر است.
برای فضاهای کوچک، دستی کافی است.
دمپر باعث کاهش صدای هواکش میشود؟
بله.
اگر درست انتخاب و نصب شود.
جمعبندی نهایی
دمپر هواکش قلب کنترل جریان هوا است.
بدون آن، تهویه ناقص است.
با انتخاب درست، هم انرژی ذخیره میکنی هم کیفیت هوا را بالا میبری.
اگر این صفحه را تا اینجا خواندی،
الان دقیقاً میدانی چه دمپری لازم داری.



